TÔI PHẢI SỐNG
Phần Một
Cuộc Đời và Bóng Đen
Linh Mục Nguyễn Hữu Lễ
Nhà Chung Hà Nội
Vừa tới ngơ rẽ vào Nhà Chung, tôi cảm thấy hơi bồn chồn khi sắp sửa được gặp vị Hồng Y mà tôi chưa từng bao giờ gặp. Bất ngờ có một người đàn ông nhỏ thó quăng ngoài 50 xuất hiện. Ông từ một ngơ sát cạnh hàng rào Nhà Chung bước ra chặn chúng tôi lại và hỏi:
- Cho tôi hỏi, có phải các anh mới đi tàu hỏa xuống à?
Tôi rất nhạy trước cảnh này và biết ngay người đàn ông đó là ai. Thầy Kỳ chưa kịp trả lời, tôi b́nh thản lên tiếng:
- Chúng tôi không đi tàu hỏa, nhưng tại sao bác hỏi thế?
- Tôi đi đón người nhà từ miền Nam ra, và trông các anh có vẻ người miền Nam nên tôi hỏi thăm.
Thấy người công an ch́m này có vẻ trâng tráo, tôi vặn hỏi ngay:
- Có phải bác nghi chúng tôi là tù vượt ngục không?
Người lạ mặt tỏ ra bối rối sau câu hỏi đó. Mặt ông ta khác đi và yên lặng. Th́ ra tôi đoán đúng, người ngoài thấy chúng tôi biết ngay là tù. Hơn nữa, thấy cách ăn mặc của Thầy Kỳ họ có quyền nghi thêm hai chữ ‘’vượt ngục’’. Tôi nói tiếp:
- Bác lầm rồi, chúng tôi là tù nhưng không phải vượt ngục mà mới được tha về từ trại Nam Hà sáng hôm nay.
Người công an ch́m này không chịu thua:
- Thế các anh định về đâu?
- Dĩ nhiên là tôi về Nam, nhưng chưa về ngay hôm nay.
- Các anh định ở đâu trong lúc này?
- Ở đây, trong Nhà Chung này.
Vừa nói tôi vừa chỉ vào Ṭa Giám Mục Hà Nội. Nói xong câu đó, chúng tôi bỏ đi vào, để mặc cho người đàn ông lạ mặt đứng trố mắt nh́n theo.
Ṭa Giám Mục Hà Nội, hay thường được gọi là Nhà Chung Hà Nội, là một khu vực khá rộng với nhiều dăy nhà ngang dọc, nhưng ṭa nhà chánh, là nhà hai tầng khá dài nằm thẳng góc với đường cái. Cách ṭa nhà chánh này một đỗi là tháp của Nhà Thờ Chính Ṭa có cây Thánh Giá vươn cao. Từ cổng đi vào là sân khá rộng và dài sâu măi vào bên trong. Khu vực này với cây to bóng mát và các ṭa nhà lâu năm trông thật cổ kính. Lúc vừa bước vào khuôn viên Nhà Chung Hà Nội, tôi tưởng như ḿnh đang đi vào một khu bảo tàng, được ǵn giữ cẩn thận và trang nghiêm.
Thầy Kỳ dẫn chúng tôi đi sâu măi vào gần cuối mới có bậc thềm bước vào khu nhà phía tay phải. Lúc đó khoảng hai giờ chiều, có lẽ là giờ nghỉ nên cả khu nhà yên tịnh và vắng vẻ, chẳng thấy bóng dáng ai. Thầy Kỳ đă quen biết nơi này nên đi vào trong như người nhà. Anh Khuân và tôi đặt ba lô xuống bậc thềm xi măng ngồi nghỉ mệt. Một lúc sau Thầy Kỳ trở ra với một người đàn ông cao lớn và trắng trẻo, tóc húi kiểu đầu đinh tức là có mái bằng trên đỉnh đầu. Người này mặc áo sơ mi trắng ngắn tay, quần tây đen, áo bỏ ngoài quần và chân mang xăng-đan. Toàn diện con người anh toát ra sự sạch sẽ và gọn gàng của một con người làm việc văn pḥng, ít khi có dịp tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. H́nh ảnh này tương phản với Thầy Kỳ nhỏ thó, đen đủi và bệ rạc trong bộ đồ tù đang cười nói bước đi bên cạnh. Anh Khuân và tôi đứng lên khi hai người ra tới nơi.
Thầy Kỳ giới thiệu:
- Thưa Cha, đây là Thầy Trác, bạn cùng lớp của con và là người giúp pḥng bộ của Đức Hồng Y.
Tôi đưa tay ra bắt tay Thầy Trác, trong lúc Thầy nói:
- Con được Thầy Kỳ cho biết có cha và anh ghé Nhà Chung. Con xin chào. Mời cha và anh vào.
Thầy Trác đưa cả 3 vào pḥng ăn, vừa đi vừa nói:
- Giờ này Đức Hồng Y chưa xuống văn pḥng. Cha và hai anh ngồi uống nước và tạm nghỉ, chốc con lên tŕnh với ngài. Nói xong Thầy Trác bước ra.
Pḥng ăn này khá lớn có kê một bàn dài chính giữa và hai bàn tṛn cách đó một quảng, có những chiếc ghế đai xếp chung quanh bàn. Trong một góc nhà và cạnh vách có bộ xa-lông và mấy chiếc bàn nhỏ để sách báo. Chỗ nào cũng sạch sẽ tươm tất. Một lúc sau Thầy Trác trở lại, tôi vẫn ngồi yên đọc báo. Tôi ngạc nhiên khi Thầy bước tới và chào tôi lần nữa:
- Chào Cha, có phải Cha Lễ không ạ?
Tôi ngạc nhiên v́ lúc năy đă giới thiệu rồi, sao Thầy c̣n hỏi nữa?. Tôi ú ớ đáp lại:
- Vâng... vâng...
Chưa nói hết câu th́ Thầy Kỳ cười lên tiếng:
- Thưa Cha, đây là Thầy Trạc, em sinh đôi của Thầy Trác lúc năy.
- À, ra thế.
Tôi chợt phá lên cười mà không dằn được, mặc dù biết cười như thế là không phải. Để khỏa lấp chỗ hớ của ḿnh, tôi liền chống chế bằng một câu thân thiện:
- Trời ơi. Hai anh em giống nhau quá, tôi nhận không ra.
Thầy Trạc vui vẻ đáp:
- Không phải một ḿnh Cha lầm đâu, có nhiều người lầm hai anh em con. Chúng con giống nhau quá hả Cha?
Chúng tôi lại được trận cười thoải mái sau câu nói đó. Hai anh em đă giống nhau mà lại ăn mặc như nhau nữa th́ có trời mới biết ai là Trác và ai là Trạc. Lúc đó tự nhiên tôi liên tưởng tới hai nhân vật sinh đôi Dupond và Dupont trong bộ truyện bằng tranh ‘’Tintin et Milou’’ của Paul Hergé, nhưng tôi không dám nói ra. Sau khi chúng tôi ngồi nói chuyện vui vẻ, chợt Thầy hỏi:
- Trước khi vào Nhà Chung, Cha và các anh có gặp ai hỏi thăm ǵ không?
Tôi nói có, và kể lại câu chuyện gặp người đàn ông ngoài cổng. Thầy chia sẻ:
- Thế đó Cha ơi. Ngoài này nó vậy đấy. Con kiến cũng chui không lọt đừng nói chi con người. Mà này Cha và anh có giấy tờ ǵ đưa con đi tŕnh. Đồn công an ngay cổng vào Nhà Chung đó Cha.
Chúng tôi móc túi lấy giấy tờ. Khi thấy tôi lần túi trong túi ngoài và qua hai lần kim băng móc mảnh giấy ra trại, Thầy Trạc nh́n tôi mỉm cười làm tôi xấu hổ. Lúc ấy tôi có cảm tưởng ḿnh giống như một bà nhà quê, giấu mấy đồng tiền lẻ sâu vào ruột tượng moi măi không ra. Tôi cười và nói cho đỡ ngượng:
- Cẩn tắc vô ưu Thầy ạ.
- Phải thế chứ Cha. Bọn móc túi Hà Nội này nó ranh lắm. Nhất là lúc đi tàu hay đi xe, Cha và các anh phải cẩn thận đấy. Bọn chúng nhanh như sóc ấy.
Câu nói của Thầy Trạc làm tôi đỡ ngượng. Thầy cầm lên đọc khá kỹ các mảnh giấy trong tay. Tôi biết là ngoài lư do để đi tŕnh giấy, những người có trách nhiệm trong Nhà Chung cũng phải biết chắc những ai bước vào khu nhà này. Mặc dù có sự giới thiệu coi như bảo đảm của Thầy Kỳ, nhưng người ngợm của tôi lúc bấy giờ rất dễ cho người lạ nghi là Linh Mục ‘’dỏm’’.
Sau đó Thầy bước ra và dặn tôi ngồi nghỉ để Thầy đi dọn pḥng cho chúng tôi. Thầy nói thêm là giờ này Đức Hồng Y c̣n trong nhà nguyện, tới ba giờ sẽ vào văn pḥng làm việc và tiếp khách.
Một lúc sau Thầy trở lại bước vào nhà ăn, nhưng tôi không biết là Trác hay Trạc. Thầy mời tôi lên pḥng, trong khi Kỳ và Khuân ngồi chờ Thầy trở lại để đưa qua khu vực nhà khách dành cho các Thầy. Tôi nghĩ giá mà ba anh em chúng tôi được ở chung một nhà th́ vui hơn, nhưng nhập gia phải tùy tục. Lúc đi cạnh nhau tôi vẫn chưa biết người nầy là Trác hay Trạc. Tôi mỉm cười với ư nghĩ, giá mà một ông bị cận thị mang kính th́ dễ phân biệt biết mấy.
Tôi được đưa vào một pḥng khách trên lầu rất sạch sẽ, rộng răi và đủ tiện nghi. Giường trải chiếu hoa và có quạt trần. Pḥng mở cửa nh́n xuống sân từ đường cái đi vào và đối diện bên kia là nhà Văn Hóa.
Tôi đặt chiếc ba lô hành trang duy nhất xuống ghế và bước vào nhà tắm để rửa mặt. Sau khi lau người bằng chiếc khăn mặt trắng và thơm tho, tôi bước ra và tới ngả lưng nằm dài trên giường có chiếc gối trắng tinh, dang rộng tay chân trong tư thế thoải mái lần đầu sau 13 năm cuộc đời gió bụi. Vừa nằm xuống tôi buột miệng nói thành lời: ‘’Ôi. Đời đáng sống làm sao’’. Cái cảm giác đang tự do và làm chủ hoàn toàn một căn pḥng, cho dù chỉ là một pḥng khách của Nhà Chung Hà Nội và chỉ ở tạm một vài ngày đă làm tôi lâng lâng hạnh phúc và nhận chân ra sự thay đổi đột ngột trong cuộc đời. Tôi nằm yên nhắm mắt và cố tận hưởng giây phút hiếm hoi này, chẳng suy nghĩ ǵ thêm. Một lúc sau có tiếng gơ cửa và Thầy pḥng bộ bước vào. Tôi vẫn không biết là Trác hay Trạc, chỉ lên tiếng ‘’chào Thầy’’. Thầy nói đă tŕnh Đức Hồng Y, Ngài mừng lắm và hẹn ba giờ rưỡi Thầy đưa chúng tôi lên gặp Đức Hồng Y.
Linh Mục NGUYỄN HỮU LỄ