chủ đề Quê Hương Và T́nh Người 2007



CHUỘT CHÙ HỌC GIẢ


Khê Kinh Kha


(Bài viết dựa theo truyện “Con Chuột” của tác gỉa Trần Mộng Tú, đăng trong Văn 105 & 106, tháng 9 & 10, 2005)

Kính thưa bà chủ nhà:

Từ ngày tôi dọn nhà đi t́m nơi khác để share pḥng, tính đến nay cũng gần một năm rồi, mà bây giờ tôi mới có thời giờ viết cho bà lá thư này. Thật sự tôi cũng lu bu nhiều thứ lắm, nhất là việc t́m chổ ở mới cho vừa ư, chuyện introduce thể thơ Lục Bát vào xă hội của chúng tôi, rồi đến chuyện t́nh duyên lẫm căm với mấy cô bồ ghen tuông này nọ. Sở dĩ tôi thấy cần phải viết, không phải chỉ để cho bà, mà để cho cả ḷng tôi nữa, khi mà tôi thấy rằng việc làm của tôi có nhiều ư nghĩa.

Trước tiên, tôi muốn xin lỗi bà về việc tôi đă đến chiếm ngự cái pḥng kho nhỏ bé ở dưới basement nhà bà mà không được sự ưng thuận của bà. Mới đầu tôi nghĩ chắc chỉ ở tạm vài tuần hay vài tháng cho qua khỏi mùa đông thôi, v́ thực t́nh mà nói, khi xem xét căn nhà của bà th́ tôi thấy gia đ́nh bà không có ǵ gọi là dư dă cho lắm, đồ ăn cũng chẳng thấy ǵ là nhiều. Chẳng thấy cheese, chẳng thấy spaghetti noodles hay Ragu sauce, chẳng thấy garlic bread, chẳng potato chips, chẳng crackers, chẳng frozen pizza crush, etc., nên tôi cho rằng ngôi nhà bà không phải là nơi tôi có thể nương tựa đươc lâu dài. Nhưng tôi vẫn chọn nhà bà để ở tạm là v́ mấy cái kệ sách “hấp dẫn” ở trong nhà kho của bà. Đâu ngờ từ cái gọi là “ở tạm” vài tuần đó, nó đă kéo dài đến hơn tám năm trời.Tôi phải thú thật với bà là tám năm cư ngụ nơi nhà kho của bà là tám năm hạnh phúc nhất của đời tôi. Chắc đọc đên đây bà bỉm môi cười và cho rằng tôi chỉ miệng lưỡi để lấy ḷng bà, với hy vọng bà sẽ cho tôi trở về ở lại. Nhưng trước khi bà bỉm môi kinh bỉ, xin bà hăy đọc hết lá thư này của tôi.

Chắc bà thắc mắc tại sao tôi lại mê thích mấy cái kệ sách của bà? Tôi xin tự giới thiệu với bà tôi là “Chuột Chù Học Gỉa”. Trong xă hôi Chuột của chúng tôi, cái title này rất quí trọng và high class. Muốn được gọi là “Học Gỉa”, Chuột phải là nhân vật có học và dĩ nhiên biết đọc, biết viết. Phải tốt nghiệp trường “Đại Học Bách Khoa Chuột”, Đại Học này nằm bên cạnh Đại Học Harvard của xă hội human tại Cambridge. Phải có ít nhất năm năm kinh nghiệm trong đời sống thực tế hằng ngày. Ngoài ra cũng phải biết đọc, biết viết và nói được ít nhất 3 thứ tiếng ngọai ngữ như English, Pháp, Ư, Spanish, Chinese, Arabic hay Vietnamese. Cùng một lúc phải đào tọa được bốn sinh viên được nhận vào “Đại Hoc Bách Khoa Chuột”. Với chức vị “Chuột Chù Học Gỉa” này, chuột tôi có triển vọng một ngày trong tương lai sẽ được đề cử vào “Hàn Lâm Viện Chuột”, th́ ba đời con cháu của tôi được cung cấp Cheese, bánh ḿ, crackers hay gạo đều đặng mà không phải cực nhọc đi t́m.

Có rất nhiều lần bà gỏ cửa và lên tiếng trước khi vào nhà kho, lúc th́ nói tiếng Anh, lúc tiếng Việt, tiếng Tàu, tiếng Pháp, tôi đều hiểu hết. Rất nhiều lần tôi đứng gần ngay cửa để chạy ra hù bà vài cái. Tôi thấy tội nghiệp cho bà những lúc ấy v́ thấy mặt bà xanh như lá magnolia, tay chân th́ run lẩy bẩy như chuột rơi vào hồ nước giữa winter, rồi sau đó thấy bà chạy đi thay quần. Tôi thành thật xin lỗi bà việc này, nhưng v́ tôi phải train mấy sinh viên Chuột Chù của tôi cách thức hù mấy bà chủ nhà như thế nào.

Không những tính tôi thích đọc sách báo, mà v́ với chức vị “Học Gỉa”, tôi cần phải đọc và khảo cứu nhiều sách báo khác nhau. Những kệ sách của bà có rất nhiều sách báo cũ và mới mà tôi chưa bao giờ t́m thấy ở những nhà kho dân Mỹ, cũng như tại Barnes and Noble Booksellers hay Books-A-Million. Nào là những tạp chí khác nhau như Văn, Văn Học, Hợp Lưu, Thế Kỷ 21, Phụ Nữ Gia Đ́nh, Thư Quán Bản Thảo, nào là những tuyển tập thơ, nhạc, truyện dài, truyện ngắn của nhiều tác gỉa khác nhau, và c̣n cả những biên khảo, tiểu luận, hồi kư, bút kư… Thật tôi như vớ được hũ vàng. Tôi đọc ngấu nghiến, hết cuốn này đến cuốn khác. Cứ một hay hai tháng lại có thêm những tạp chí mới khác, đọc hoài không hết. Đă vậy, trong nhà kho lại có một bao gạo jasmine thơm ngát, nên vừa ngồi (hay nằm) đọc vừa có gạo thơm để nhấm nháp mà không phải đi đâu xa để t́m. Thật là thiên đàng ở thế gian này. Cho nên có độ tôi lên pound đùng đùng. Bác sĩ khuyên tôi phải exercise mỗi ngày v́ không muốn tôi bị heart attack. V́ thế mà thỉnh thoảng bà nghe được những tiếng động dưới gầm nhà hay trên attic nhà bà là v́ tôi đang jogging với lũ học tṛ.

Thưa bà, tôi rất yêu quí sách báo nên tôi cố gắng giữ ǵn cẩn thận những sách báo của bà, bằng chứng là bà không thấy một cuốn nào bị cắn nát mặc dù giống Chuột của chúng tôi hay gặm nhấm. Chỉ có một điểm tôi phải xin lỗi bà là một số phân đă dính vào những cuốn sách này. Sự thật đó không phải là phân của tôi, mà là của học tṛ tôi. Tôi đă dặn ḍ chúng nhiều lần là không được bừa bải như thế, nhưng thưa bà, người ta vẫn thường nói; “ Nhất quỉ, nh́ ma, thứ ba học tṛ” là thế thưa bà. Nhưng dù sao đi nữa, tôi cũng mong bà rộng ḷng tha thứ cho chúng tôi.

Nhờ những sách báo này mà tôi đă học hỏi được nhiều về văn hóa cũng như tập quán của nước bà. Tôi được biết thêm nước bà có cuộc chiến tranh Nam Bắc giữa khối Cộng Sản và khối Tự Do. Cuộc chiến tranh của nước bà thật là thê thảm, bao nhiêu xương máu đă đổ ra. Tội cho bao người chết trẻ, bao ruộng vườn làng mạc tiêu tàn. Cuối cùng vào tháng Tư năm 1975, Cộng Sản miền Bắc đă chiếm được v́ đồng minh Mỹ đă bỏ rơi dân tộc Miền Nam bà. Gia đ́nh bà cũng như bao gia đ́nh khác đă phải bỏ nước đi tị nạn khắp nơi trên thế giới. Tính đến nay cũng đă hơn 31 năm rồi. Tôi rất cảm thông cho nỗi thống khổ của dân bà. Tôi vẫn thường nghe vợ chồng bà than buồn chán và cô đơn ở xứ này, cũng như thường nghe ông bà nhắc với nhau về những kĩ niệm xa xưa ngày nào trước 75. Tôi thấy thương và tội cho chồng bà. Ông ta không muốn bà buồn thành ra ông chỉ âm thầm với những nỗi niềm ray rức riêng ḿnh mà thôi. Sở dĩ tôi biết được là v́ ông hay ngồi than thở một ḿnh khi không có bà ở nhà. Có nhiều hôm ông ngồi khóc hu hu như trẻ con v́ có lẽ qúa tủi thân, nhất là sau những lần bị bà càu nhàu, la rầy này nọ. Bà có c̣n nhớ không khi bà làm bài thơ “Thử Sống Chung” để dáng vào sau cánh cửa nhà kho? Ông chồng bà có nói đại khái là bài thơ làm cho chuột sao như cho chính ông ta. Lúc ấy bà chỉ im ĺm hay vô t́nh không chú ư đến lời than thở này của ổng. Hôm sau khi không có bà ở nhà, ông vào nhà kho, đọc tới đọc lui bài thơ. Rồi cứ mỗi lần đọc xong ông lại thở dài than: “Chuột ơi, mày c̣n sướng hơn tao nhiều, bà xă tao c̣n làm thơ làm ḥa với mày, c̣n tao th́ cứ bị la mắng tối ngày, tao rầu lắm mày có biết không? Nhiều khi tao chỉ muốn bỏ đi cho rồi nhưng không đành ḷng v́ t́nh nghĩa vợ chồng”. Rồi tôi thấy nước mắt ông rưng rưng nhỏ giọt. Lúc ấy tôi muốn chạy ra an ủi ông vài lời nhưng nghĩ rằng không tiện lắm v́ sự khác biệt giữa con người và chuột (và tôi cũng không muốn ḿnh bị như số phận của những con chuột hay con puppy trong truyện “Of Mice and Men” của John Steinbeck). Đây cũng là một trong những lư do chính mà tôi muốn viết lá thư này cho bà. Bà chủ ơi, tôi khuyên bà nên đối xử với chồng bà ngọt ngào và dịu hiền hơn. Không có đàn ông nào thích vợ ḿnh chưỉ mắng tối ngày đâu thưa bà. Họ càng không muốn có người vợ dữ như “bà chằng lửa”. Tôi đă ở share pḥng rất nhiều nơi và đă chứng kiến bao cảnh gia đ́nh tan nát cũng chỉ v́ người vợ không biết respect chồng, hay chửi mắng la rày chồng tối ngày. Bà thử nhớ lại xem v́ sao ngày xưa khi mới lấy nhau, vợ chồng bà hạnh phúc, không bao giờ có chuyện căi vă nhau. Có phải là v́ lúc ấy bà c̣n dịu hiền, t́nh tự và hay nhỏng nhẽo với ông không thưa bà? Bà nên nhớ rằng đàn ông họ rất thích vợ nhỏng nhẽo và âu yếm họ. Tôi biết đàn bà nào cũng hiểu việc này là cần thiết cho t́nh yêu và sự bền vững của lứa đôi, nhưng v́ khi sống với nhau nhiều năm th́ các bà bắt đầu lấn át muốn làm big boss trong gia đ́nh, la mắng chồng con. Rồi từ từ thành thói quen mà không biết. Trong xă hội Chuột của chúng tôi, có một câu châm ngôn rất thiết thực, nói rằng “Good man is hard to find, don’t chase him away”. Sau hơn tám năm “ở tạm” nơi nhà bà, tôi biết chồng bà là người good man, v́ thế tôi khuyên bà đừng vô t́nh “chase him away”. Tôi cũng biết rơ bà cũng là người tốt và có ḷng nhân đạo nữa. Bằng chứng là bà vẫn thường cầu nguyện b́nh an cho mọi người dân c̣n sống dưới ách độc tài nơi quê hương bà. Bà c̣n donate tiền cho quĩ thuyền nhân, quĩ 9-11 và quĩ Katrina. Khi bà t́m cách đuổi tôi đi v́ tôi đă hù bà nhiều lần, cộng thêm cái bừa bải của học tṛ tôi. Nhưng bà vẫn thấy áy náy trong ḷng nên bà đă để cho tôi một bát sữa lớn (just in case I come back). Tôi cám ơn bà rất nhiều. V́ thấy bà là người tốt nên tôi mới khuyên nhủ bà bỏ đi cái tính hà hiếp và độc tài của ḿnh. Vợ chồng bà đă phải từ bỏ tất cả để ra đi t́m tự do, và để xa lánh chủ nghĩa độc tài, th́ tại sao bà lại muốn áp dụng chính sách độc tài và hà hiếp này trong gia đ́nh bà. Thưa bà, sống tha hương trên xứ người đă là một việc đau ḷng lắm rồi, mà c̣n bị vợ la mắng tối ngày th́ làm sao kham cho nỗi thưa bà. Bà có biết tỉ số li dị (và tự tử) ở nước Mỹ này rất là cao chỉ v́ họ không kham nỗi pressure trong công ăn việc làm hằng ngày cộng thêm pressure tại nhà nữa. Tôi c̣n nhớ trong ca dao tục ngữ của nuớc bà có câu: “Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa ḷng nhau”, mà nhất là người mà bà đang cư xử lại là người bạn đời của bà, th́ bà lại càng “lựa lời” hơn hết phải không thưa bà? Tôi hy vọng bà hiểu rơ ḷng tôi trong việc khuyên nhủ nàỵ

Thưa bà, cũng nhờ mấy cái kệ sách của bà mà kiến thức và hiểu biết của tôi trội hơn hẵng những người bạn “Chuột Chù Học Gỉa” cùng lứa. Tôi đă học được thể thơ Lục Bát của dân Việt bà. Có thể nói Lục Bát là một thể thơ rất là cổ điển đối với xă hội Việt Nam bà, nhưng đối với xă hội Chuột th́ đây thật là mới mẻ, tân kỳ và bay bướm. Cũng như đối với xă hội bà th́ thơ Tân H́nh Thức rất là mới mẻ, nhưng với chúng tôi th́ Tân H́nh Thức chỉ là classic thôi. Chúng tôi đă có Tân H́nh Thức hơn 60 năm rồi.

Thể thơ Lục Bát của xă hội bà đă làm cho tôi mê say học hỏi và nguyên cứu. Tôi đă đọc hết tập truyện Kiều của tác giả Nguyễn Du (wow quả là một tuyệt phẩm), cũng như đọc những bài thơ lục bát đăng tải trong những tạp chí.

Thưa bà, tôi đă introduce thể thơ Lục Bát này vào trong xă hội của chúng tôi, và đă được rất nhiều người ngưỡng mộ, học hỏi, mặc dù vẫn có một số bảo thủ chỉ sợ thể thơ Lục Bát làm lu mờ đi thể thơ cô điển Tân H́nh Thức của ḿnh. Tôi thiết nghĩ chừng vài tháng nữa chúng tôi sẽ có những sáng tác theo thể thơ lă lướt này. Nếu thể thơ Lục Bát được phát triển mạnh trong xă hội chúng tôi, th́ việc tôi được đề cử vào “Hàn Lâm Viện Chuột” có thể sẽ xăy ra nội trong năm nay. Tôi sẽ là người trẻ nhất được đề cử vào “Hàn Lâm Viện Chuột” trong lịch sử Chuột của chúng tôi.

Thưa bà, đây là bài thơ tôi mới sáng tác theo thể Lục Bát, tôi xin dành tặng riêng cho bà và chồng bà, mong bà đừng chê bai:


xin cuối đầu – cám ơn bà
cho tôi cuộc sống thật là b́nh an
hơn tám năm – được share pḥng
tám năm chữ nghĩa văn chương dồi dào
tám năm cơm nước ngọt ngào
tám năm sách báo ra vào thảnh thơi

kiếp tha hương - phận con người
trăm năm thân thế tuổi đời thoáng mau
vợ chồng t́nh nghĩa bền lâu
một lời dịu ngọt, bạc đầu có nhau.

Một lần nữa, tôi xin cám ơn bà rất nhiều và ước mong bà rộng ḷng tha thứ cho những việc làm không được mấy vừa ư của tôi và của tất cả những học tṛ của tôi.

Thành thật kính chúc bà mọi sự như ư, sức khỏe dồi dào và nhất là gia đ́nh bà được thêm nhiều hạnh phúc. Tôi hứa, thỉnh thoảng tôi sẽ ghé về thăm gia đ́nh bà và hứa sẽ không hù bà nữa.

Best Regards,

Chuột Chù Học Gỉa

KHÊ KINH KHA
(VA 06-06)


 

 

 

chủ đề (Q)


QUÊ HƯƠNG VÀ T̀NH NGƯỜI 2007

đỌc trOng sỐ nÀy


   văn

Trần Mộng Tú MƯA Sàig̣n MƯA Seattle

Lê thị Thu Hương NHỮNG GIỌT LỆ MUỘN CHO SÀI G̉N VÀ ANH TÔI

Phan Xuân Sinh MỘT NGƯỜI LÍNH NGHĨ VỀ H̉A B̀NH

   thơ

Bùi Thụy Đào Nguyên ĐIỀU TÔI MUỐN NÓI

Đoàn Chinh Nam NGÀY IM TIẾNG SÚNG

Đoàn Chinh Nam BÊN ĐỜI XÔN XAO

Hoàng Xuân Sơn N H Ậ T K Ư

Hoàng Xuân Sơn THÁNG GĂY,
ĐỌC CAO XUÂN HUY

Hoàng Xuân Sơn X Ạ K H Ú C

   hồi kư

Hoàng Xuân Sơn HỒI KƯ 9 ( tiếp theo )

Hoàng Xuân Sơn HỒI KƯ 10 ( tiếp theo )

   thơ

Linh Phương NÓI VỚI EM MỘT GÓC SÀI G̉N NGÀY CHƯA THẤT THỦ

Linh Phương THÁNG TƯ CỦA ANH

Linh Phương TỪ PHÍA CHÂN MÂY RỰC LỬA

Nguyễn Đăng Tuấn HẰNG NĂM

Nguyễn Lạc Việt ĐỊA NGỤC C̉N KIA

Nguyễn Nam An MỘNG Đ̉I GIẤC MƠ

   english

Nghiêu Minh REMEMBERING OUR MOTHER OF THE COUNTRYSIDE NHỚ MẸ QUÊ MÙA

   văn

Khê Kinh Kha CHUỘT CHÙ HỌC GIẢ

Trịnh Y Thư NGÀY TÔI VỀ LÀNG

   thơ

Hoài Tử MẶT TRỜI KHÔNG LẶN

Hoài Tử THÂN PHẬN THÁNG TƯ

Hoài Ziang Duy NGỒI LẠI GẦN NHAU

Hoài Ziang Duy TA NHỚ DÙM TA ĐÊM BA MƯƠI

   hương xưa

Khê Kinh Kha 30 THÁNG TƯ, 1975

   thơ

Khê Kinh Kha THÂN PHẬN CA

Khê Kinh Kha TỰ DO

Phạm Ngọc Lư BIÊN CƯƠNG HÀNH

Song Vinh CUỐI THÁNG, T̀M

Trần Thị Hà Thân THÁNG TƯ CẢM - NHẮN EM

Vương Hồng-Ngọc DÁNG NÚI SÔNG

   nhạc Bắc Sơn

Hương Lan SA MƯA GIÔNG

   nhạc Bảo Phúc

Hương Lan NGẪU HỨNG RU CON

   nhạc Khê Kinh Kha

CHÍ LÀM TRAI

Thanh Thúy VẪN KIÊU HÙNG LÀM NGƯỜI VIỆT NAM

   nhạc Lam Phương

Lam Phương CHUYẾN TẦU ĐỊNH MỆNH

   nhạc Nguyễn Đ́nh Toàn

Lệ Thu NƯỚC MẮT CHO SÀI G̉N

   nhạc Phạm Duy

Elvis Phương 1945 CHA BỎ QUÊ, 1975 CON BỎ NƯỚC

Elvis Phương NHỮNG MÙA ĐÔNG ĐĨ VĂNG

Elvis Phương NHIỆM MẦU THAY PHÉP LẠ HÓA CÔNG

   nhạc Phạm Đ́nh Đài

HĂY TRẢ LẠI CHO CHÚNG TÔI

   nhạc Tô Thanh Tùng

Hương Lan TIỄN BIỆT

   nhạc Trầm Tử Thiêng

Thanh Tuyền & Chế Linh BÀI HƯƠNG CA VÔ TẬN

Lê Uyên H̉A B̀NH ƠI! VIỆT NAM ƠI!

   nhạc Trần Thiện Thanh

Nhật Trường TRỜI CHƯA MUỐN SÁNG

Nhật Trường & Mỹ Lan ANH NHỚ VỀ THĂM EM

   nhạc Việt Dzũng

Gia Huy MỘT CHÚT QUÀ CHO QUÊ HƯƠNG